Explosies en de rol van jongeren

Redactie
27 Juli 2026

Midden in de nacht, de stad slaapt en de straten zijn leeg. Op één persoon na. Verscholen in zijn capuchon loopt hij snel naar een huis en frummelt iets bij de voordeur. Hij zet het op een rennen. Kort daarna volgt een harde knal die de straat opschrikt. Een explosie. 💥

Explosies op huizen, winkels of cafés in Rotterdam. De laatste jaren zie je vaker dit soort berichten in de media. Vaak bedoeld om een doelwit te intimideren. Maar de redenen voor die intimidatie zijn volgens onderzoekers divers. Zij spreken van een veelkoppig monster. Waar eerder werd gedacht dat explosies voornamelijk aan het criminele milieu te linken zijn, zien onderzoekers steeds vaker dat explosies verband houden met relationele of zakelijke conflicten. 

Illegaal vuurwerk

Een explosie maakt veel los. Bij de slachtoffers en de buurt. Door een explosie kan je je namelijk onveilig voelen. Met illegaal vuurwerk en een brandbare vloeistof is een geïmproviseerd explosief – helaas – snel en goedkoop gemaakt. De middelen zijn namelijk makkelijk beschikbaar. Vanuit het Offensief tegen Explosies (onder leiding van burgemeester Carola Schouten) wordt daarom een actieve strijd gevoerd tegen de opslag en import van zwaar illegaal vuurwerk. Daarbij werken Nederland, Duitsland en andere Europese landen nauw samen. 

Een klusje doen

Het gemak waarmee explosies als drukmiddel worden ingezet, zie je ook terug in de vele personen die te vinden zijn om een explosief te plaatsen. Voor geld, status of onder druk. Ook jongeren en jongvolwassenen worden benaderd voor deze criminele 'klusjes’, waarmee ze 'makkelijk geld kunnen verdienen'. Dat gebeurt bijvoorbeeld door iemand uit hun eigen omgeving of via sociale media. Criminelen gebruiken platforms als Snapchat, Instagram of Telegram om jongeren anoniem te benaderen voor een klus. Hierdoor blijft de opdrachtgever of de tussenpersoon makkelijk buiten beeld. Vaak is het ook niet duidelijk wat dat klusje eigenlijk is. Of dat de uitvoerder het geld echt krijgt. 

Een jongere plaatst een explosief bij een winkel

Dwang

Een criminele klus gebeurt soms ook onder dwang. Daders zetten slachtoffers onder druk, misleiden hen of maken misbruik van hun afhankelijkheid. Als je in een kwetsbare positie zit, bijvoorbeeld met (straat)schulden of een onstabiele thuissituatie, kan je extra risico lopen. Maar ook zonder directe problemen kan groepsdruk en de aantrekkingskracht van snel geld mensen overtuigen een opdracht uit te voeren.

Jongeren overzien vaak onvoldoende de risico’s. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat jongeren extra vatbaar zijn voor uitbuiting vanwege hun ontwikkelingsfase. De neurologische ontwikkeling, o.a. het vermogen om risico’s in te schatten, lange termijngevolgen te overzien en weerstand te bieden aan groepsdruk, is nog in ontwikkeling. 

Gevolgen

Maar die criminele klusjes hebben wel degelijk grote gevolgen. Daders lopen niet alleen kans op zware strafrechtelijke vervolging, maar brengen ook zichzelf en anderen in levensgevaar door met explosieven rond te lopen. Of zij lopen het gevaar zelf slachtoffer te worden van een explosie als ze een klus weigeren. De rechtbank en het openbaar ministerie leggen strenge straffen op, zeker omdat explosies een grote impact hebben op wijken. De celstraffen variëren van 1,5 tot 4 jaar voor 'first offenders'.

Gelukkig gaat het met de meeste jongeren in Rotterdam goed. Ze gaan naar school, leren een beroep en doen leuke dingen met elkaar. Maar soms gaat het mis en komen jongeren in contact met criminaliteit. Ongeveer 2% van de jongeren is verantwoordelijk voor het merendeel van de criminaliteit. Daarom is het belangrijk goed in contact te blijven met je kind. Om ze weerbaar te maken voor gevaren van ronselen voor allerlei criminele opdrachten.

Hoe kun je helpen?

Ouders, verzorgers en professionals kunnen daar een rol in spelen. Door het gesprek te voeren met kinderen over dit onderwerp. Dat kan spannend zijn, maar praten helpt om jongeren weerbaar te maken. Vertel over de zorgen die je hebt. Bespreek samen met je kind wat normaal is en wat niet. Vertel dat je graag wilt weten waar en met wie je kind tijd doorbrengt. Doe dit zonder te oordelen en leg uit waarom je dat wilt weten. Laat zien dat je echt wilt helpen. Kinderen leren zo te herkennen wanneer iets niet goed voelt, nee te zeggen tegen dingen die niet kloppen en weten op deze manier dat ze altijd bij jou terecht kunnen. Dus praat met je kind over explosies.

💥Hoe je dat doet? Informatie en meer tips zijn te vinden op www.houdmisdaaduitjebuurt.nl/praaterover.  

De explainer bekijk je hier: https://www.youtube.com/watch?v=zjIh-EA77M0 

Bronnen