Girls, girls, girls: over meiden in de criminaliteit

In de afgelopen jaren is er een groeiende urgentie vanuit het werkveld jeugd & veiligheid om meer aandacht te hebben voor meiden. Meiden zijn namelijk steeds vaker betrokken bij incidenten, zowel verbaal als fysiek, en er zijn zorgen over middelengebruik onder meiden. Ook spelen thema’s als exposing of seksuele uitbuiting vaker onder meiden.

Het Onderzoekshuis deed in 2024 al in opdracht van de gemeente een social marketing onderzoek onder meiden tussen de 12 en 18 jaar in Bloemhof, Hillesluis en de Afrikaanderwijk. Ook spraken zij destijds met moeders en jongerenwerkers. Een aantal belangrijke inzichten uit dit onderzoek:

• Meiden zijn vooral te vinden op school, thuis en online, en minder op straat. Daarom moet de focus op de schoolsetting en het online domein liggen. Uit het onderzoek blijkt dat er soms een afstand is tussen de meiden en de school. Ze vertrouwen de professionals en mentoren niet altijd. Het is belangrijk om al op het basisonderwijs te investeren in het opbouwen van een band met meiden.
• Daarnaast bevinden meiden zich dus vooral binnenshuis, waardoor er kansen liggen om ouders te betrekken. De goedkeuring van moeders is voor sommige meiden erg belangrijk. Moeders moeten achter de aangeboden activiteiten en locaties staan.
• Het opbouwen van een vertrouwensband is cruciaal voor het jongerenwerk, maar is nog belangrijker als het om meiden gaat. Een vrouwelijk aanspreekpunt is daarnaast noodzakelijk voor het bespreken van bepaalde thema’s. Dit aanspreekpunt moet werken als een vertrouwenspersoon, niet als docent of mentor.

• Meiden hebben behoefte aan activiteiten gericht op zelfexpressie, persoonlijke verzorging en sociale interactie. Belangrijk is dat zij zelf mogen meedenken over het aanbod van activiteiten.

   

Zoals gezegd is een vrouwelijk aanspreekpunt nodig voor meiden als het gaat over thema’s die gaan over hun lichaam, relaties en seksualiteit. Warda Lmahjoubi is zo’n aanspreekpunt, als jongerenwerker bij Stichting Jongerenwerk op Zuid (JOZ). Vanuit die rol houdt zich zij samen met collega Sema bezig met de meidenaanpak in Rotterdam-Zuid.

Warda: “We zijn in november 2025 gestart met twee jongerenwerkers in Feijenoord. We begonnen met het in kaart brengen van de meiden. Dat is nog best lastig, want meiden zijn veel minder op straat te vinden. Zij verplaatsen zich ook meer naar andere plekken, naar Zuidplein bijvoorbeeld.” Het schooldomein is een plek waar meiden wél te vinden zijn. Warda en haar collega zijn daarom nauw gaan samenwerken met het onderwijs. “We werden steeds vaker betrokken, bijvoorbeeld bij schorsingen. Daarin probeerden we te bemiddelen, want straffen werkt vaak niet. Het gedrag komt ergens vandaan. Hoe luider een meisje zich opstelt, hoe kleiner het hartje en hoe groter het schild vaak is.”

Maar een vertrouwensband opbouwen met meiden vereist geduld en een lange adem. Warda en Sema zijn ook online actief, omdat dat de drempel verlaagt voor meiden om contact met hen te zoeken. Ook vangen ze via online contact makkelijker signalen op. Inmiddels zijn er meer dan 60 meiden in beeld, waarvan zo’n 15 intensief begeleid worden door Warda of Sema. “Ik help meiden die een jaar geleden echt niet met mij hadden gepraat. Ze stellen zich in het begin afwachtend op. ‘Wat wil je van mij en waarom zou ik met jou praten?’ Mijn collega en ik moeten dan eerst bewijzen dat we hen begrijpen en dat ze ons kunnen vertrouwen. Dat duurt even, maar is het zeker waard.”

Jongerenwerker Warda Lmahjoubi. Foto: JOZ

Het meidenwerk kent een andere focus dan het reguliere jongerenwerk. Er is meer aandacht voor identiteitsvorming en relaties, omdat meiden soms ook worstelen met de verwachtingen vanuit hun culturele achtergrond. Warda: “In sommige culturen speelt het groepsbelang veel sterker dan het individuele belang. Hierdoor voelen meiden weinig ruimte om bepaalde thema’s, zoals seksualiteit, te bespreken. Die geheimhouding kan impact hebben op hun mentale welzijn, omdat het voelt alsof ze twee levens leiden. Soms zijn er meiden zwanger en krijgen zij weinig steun vanuit familie. Ik ga dan mee naar afspraken. Ik wil heel graag dat meiden naar mij toe kunnen komen. We kunnen het overal over hebben – ik oordeel niet.”

Als het gaat om criminaliteit, maken meiden vaker gebruik van hun onzichtbaarheid. Ook jongens die criminele klusjes doen, spelen daar op in. Meiden zijn namelijk makkelijk te gebruiken als troef om ongezien weg te komen. Kluisjes van meiden worden minder vaak doorzocht en meiden fungeren soms ook als tussenpersonen voor jongens die actief zijn in de drugshandel[LO1] .

Door social media ziet Warda daarnaast dat meiden ook steeds vaker in conflict komen met elkaar. “Dat speelt zich vaak af in besloten groepen, maar kan er soms heftig aan toe gaan. Het varieert van exposing en AI-filmpjes tot het verspreiden van roddels over meisjes en hun relaties met jongens. Het is voor meiden belangrijk dat hun status hoog blijft en dat er geen roddels over hen verspreid worden. Daarom zie je steeds vaker dat ze de fysiek ook de confrontatie met elkaar opzoeken.”

Aan professionals die met meiden werken heeft Warda de volgende tips: “Blijf oprecht en heb een open houding. Jongeren zien het meteen als je fake bent. Verdiep je echt in hun wereld, want er speelt onder het oppervlak zo veel meer dan je in eerste instantie zou denken.”

• Investeer in kennisontwikkeling over delinquente meisjes - WODC (2023) 
• Social marketing onderzoek naar meiden in Bloemhof (2024) - Onderzoekshuis in opdracht van gemeente Rotterdam  
• Infographic meisjescriminaliteit - WODC (2023)  
• Meidencriminaliteit - Wegwijzer Jeugd & Veiligheid  
• Hoeveel meisjes worden verdacht van misdrijven? - CBS (2024)  
• De rol van meiden bij exposen in Delfshaven - Onderzoek010